pielęgnacja pępka noworodka
Bobasy

PYMPEK BAJTLA czyli na czym polega pielęgnacja pępka noworodka?

Jak prawidłowo powinna wyglądać pielęgnacja pępka noworodka? Kiedy powinien odpaść kikut pępowiny? Alkohol – stosować, czy nie stosować? Co powinno Cię zaniepokoić w wyglądzie pępka malucha? Na te i inne pytania postaramy się odpowiedzieć w dzisiejszym wpisie.

 

Co to jest kikut pępowiny?

Kikut pępowiny – to pozostałość po pępowinie, która w okresie ciąży dostarcza dziecku wszystkie potrzebne mu do życia substancje odżywcze i tlen.

Wygląd kikuta zmienia się w czasie. W pierwszej dobie po porodzie kikut jest biały, śliski i gładki, po czym w wyniku wysuszenia przyjmuje kolor żółtobrązowy, a następnie czarnobrązowy.

 

 

Dlaczego pielęgnacja pępka jest tak ważna?

Kikut pępowiny jest najbardziej podatną na zakażenie częścią ciała noworodka. Do czasu gdy odpadnie, należy go traktować jak gojącą się ranę, która może ulec zakażeniu i stać się źródłem uogólnionej, szybko szerzącej się infekcji. Nieodpowiednia pielęgnacja kikuta pępowiny może prowadzić do zapalenia pępka i stanowić wskazanie do pilnej hospitalizacji malucha oraz konieczności dożylnej antybiotykoterapii.  Stąd tak bardzo ważne jest przestrzeganie zaleceń dotyczących postępowania z pępkiem noworodka po urodzeniu.

 

 

Jak pielęgnować kikut pępowiny?

Zgodnie z wytycznymi WHO zalecane jest stosowanie tzw. suchej pielęgnacji kikuta pępowiny. Aktualnie nie ma wskazań do rutynowego stosowania preparatów antyspetycznych, z wyjątkiem szczególnych sytuacji (np. gdy noworodek przebywa w złych warunkach higienicznych). Jeśli zachodzi konieczność użycia antyseptyku – wówczas nie powinien być to alkohol. Według WHO alkohol nie ma działania wysuszającego kikut pępowiny i może wydłużać czas jego odpadnięcia.

 

Na czym polega sucha pielęgnacja pępka?

Sucha pielęgnacja pępka polega na umyciu kikuta wodą z mydłem (zwłaszcza jeśli zostanie zabrudzony kałem lub moczem) – najlepiej przy pomocy bawełnianego wacika (nie stosuj nawilżanych chusteczek dla niemowląt do toalety okolic pępka!). Następnie pępek należy dokładnie i delikatnie osuszyć oraz pamiętać o nieprzykrywaniu go pieluszką, celem zapewnienia swobodnego dostępu powietrza. Pamiętajmy również, że skórę wokół kikuta i jego nasadę należy dokładnie oczyścić, tak by nie doprowadzić do zalegania zanieczyszczeń.

 

A jeśli zachodzi potrzeba stosowania antyseptyku – dlaczego nie alkohol?

  • Skuteczność przeciwbakteryjna alkoholu jest mniejsza niż innych antyseptyków.
  • Alkohol wywiera działanie drażniące i wysusza skórę.
  • Badania wykazały, że alkohol etylowy wydłuża czas odpadnięcia kikuta pępowiny (co jest czynnikiem zwiększającym ryzyko zapalenia pępka).
  • Działanie alkoholu jest krótkotrwałe.

 

Jeśli zachodzi konieczność stosowania antyseptyku – co wybrać do pielęgnacji?

Najbardziej odpowiednim antyseptykiem do dezynfekcji kikuta wydaje się być OKTENIDYNA i CHLORHEKSYDYNA w zasypce (ta druga niedostępna w Polsce).

Wodny roztwór oktenidyny w połączeniu z fenoksyetanolem jest stosowany w postaci produktu leczniczego dostępnego w Polsce pod nazwą handlową OCTENISEPT. Jego stosowanie jest bezpieczne i dobrze tolerowane  przez skórę noworodka – nie uczula, nie uszkadza skóry  oraz nie prowadzi do selekcji szczepów opornych MRSA *.

  • MRSA-  oporne na metycylinę szczepy gronkowca złocistego.

 

 

No to przechodzimy do praktyki – czyli mamo jak to się robi:

  1. Przygotuj miejsce toalety – należy wyposażyć się w niezbędne przybory – płatki, gaziki kosmetyczne, płatki do uszu i środek antyseptyczny (jeśli go używamy) oraz dokładnie umyć ręce wodą z mydłem, przechodząc do pielęgnacji.
  2. Przemywamy cały kikut płatkiem, gazikiem, wacikiem (do wyboru) nasączonym wodą z mydłem.
  3. Jeśli zachodzi taka konieczność spryskujemy środkiem antyseptycznym – wówczas odczekujemy chwilkę po jego użyciu.
  4. Zmywamy środek antyseptyczny gazikiem lub płatkiem kosmetycznym (jeśli go używaliśmy).
  5. Osuszamy starannie suchym gazikiem całą powierzchnię kikuta.
  6. Chwytamy dłonią kikut pępowiny, odchylając go ku górze i ku dołowi (odsłaniając dolną powierzchnię) oraz dokładnie przemywamy i wycieramy świeżym, suchym gazikiem.
  7. Wietrzymy pępek dziecka – czyli na chwilkę pozostawiamy kikut pępowiny bez przykrycia.
  8. Po zakończeniu toalety myjemy ponownie ręce wodą z mydłem.

 

Do czasu zagojenia kikuta, do wanienki należy nalewać taką ilość wody, by nie przykrywała pępka, natomiast drobne zmoczenie nie stanowi problemu.

 

Kiedy kikut pępowiny powinien odpaść?

Prawidłowo gojący się kikut pępowiny powinien być suchy oraz odpaść po około 14 dniach.

Należy pamiętać, że na prędkość gojenia ma wpływ wiele czynników: grubość pępowiny, grubość pierścienia skórnego wokół niej, prędkość wysychania kikuta jak i czynności pielęgnacyjne wykonywane przez opiekuna.

Przyczyny nieodpadania kikuta pępowiny >15 dni:

  • mała urodzeniowa masa ciała dziecka,
  • poród przedwczesny
  • poród drogą cięcia cesarskiego
  • niewłaściwa pielęgnacja – miejscowe stosowanie środków odkażających (w tym spirytusu) do pielęgnacji kikuta pępowiny
  • zaburzenie czynności układu immunologicznego- nieprawidłowa funkcja leukocytów (głównie neutrofilów- które są komórkami żernymi, oddzielają martwą tkankę i nie dopuszczają do inwazji bakteryjnej);
  • wady wrodzone – rzadko: przetrwały przewód łączący pępek z pęcherzem moczowym

 

ALARM !!!! co powinno mnie zaniepokoić?

    • gdy po 15 dniach kikut pępowiny jeszcze nie odpadł,

 

    • zauważysz silne krwawienie (możliwy objaw zaburzeń krzepnięcia), ropę u nasady kikuta, znaczne zaczerwienienie, wzmożone ocieplenie tej okolicy i obrzęk wokół pępka albo rosnącą nierówną tkankę u nasady kikuta,

 

  • fizjologicznie w dnie pępka może znajdować się niewielka ilość śluzowatej wydzieliny, a kikut może wydzielać nieprzyjemny zapach, natomiast jeśli zauważysz zmianę zabarwienia i charakteru wydzieliny, wyciekanie płynu z pępka i/lub wyczujesz nieprzyjemny, ropny zapach lub zmianę zapachu kikuta – konieczna może być konsultacja lekarska.

 

 

 

A co Wy wybieracie w pielęgnacji pępka? Podzielcie się doświadczeniami w komentarzach!

 

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *