palenie w ciąży
Ja i świat

Palenie w ciąży, w czasie karmienia piersią i skutki biernego palenia – wszystko o wpływie papierosów na zdrowie dzieci.

Czy w ciąży można palić papierosy? Jakie mogą być skutki palenia w ciąży? Co z papierosami, gdy karmisz piersią? Co właściwie oznacza bierne palenie i czy można palić przy dziecku? Jeśli zadajesz sobie te wszystkie pytania – ten wpis jest dla Ciebie!

 

Czym jest bierne palenie?

 

Palenie bierne to sytuacja, w której osoba niepaląca papierosów, przebywając w otoczeniu osób palących jest narażona na działanie dymu tytoniowego. Udowodniono, że wdychanie dymu papierosowego jest co najmniej tak samo szkodliwe jak bezpośrednie palenie papierosów. Szkodliwy jest nie tylko dym wydychany przez palacza, ale również (a może nawet przede wszystkim) tzw. boczny strumień dymu. Jest to smużka dymu, unosząca się z z zapalonego papierosa trzymanego w ręce lub odłożonego do popielniczki. Wykazano, że jest on bardziej szkodliwy, niż dym, którym zaciąga się palacz! W bocznym strumieniu dymu tytoniowego jest 35 razy więcej dwutlenku węgla i 4 razy więcej nikotyny niż w dymie wydychanym przez osobę palącą. Zarówno boczny strumień dymu, jak i wdychany bezpośrednio przy paleniu dym zawierają ok. 4 tysiące substancji toksycznych i kilkadziesiąt substancji rakotwórczych. Szacuje się, że w Polsce ok. 3 MILIONY dzieci są biernymi palaczami. Tym samym, są one narażone na dokładnie takie same choroby i konsekwencje wdychania dymu tytoniowego jako skutki biernego palenia, jak aktywni palacze! W Polsce rocznie odnotowuje się wiele przypadków zapadania na choroby odtytoniowe wśród osób, które same nigdy nie paliły.

 

palenie przy dziecku

 

Palenie przy dziecku – czy również szkodliwe?

 

Zdecydowanie tak! Jak pisałam wyżej – boczny strumień dymu, wydobywający się z zapalonego papierosa jest bardziej szkodliwy, niż dym wdychany przez palacza! Jakie mogą być konsekwencje?

Udowodniono, że dzieci narażone na bierne działanie dymu tytoniowego częściej chorują na infekcje układu oddechowego – ryzyko zachorowania na zapalenie płuc i oskrzeli wymagające hospitalizacji i leczenia w szpitalu jest dwukrotnie większe u dzieci matek palących, jeśli pali ojciec ryzyko rośnie 1,3-krotnie. U dzieci będących biernymi palaczami częściej obserwuje się również astmę. Ponadto, dzieci, które rozwinęły astmę i w których rodzinie przynajmniej jedno z rodziców pali papierosy, stwierdza się cięższą jej postać w porównaniu z dziećmi z rodzin niepalących. Dodatkowo u astmatyków narażonych na bierne palenie częściej dochodzi do zaostrzeń choroby i częściej występują infekcje dróg oddechowych. Bierne palenie może również być przyczyną nawracających zapaleń ucha środkowego, czy zapaleń zatok.

Ponadto, boczny strumień dymu zawiera wiele substancji alergizujących.

Zapewne znane Ci jest też pojęcie SIDS czyli zespołu nagłej śmierci niemowląt. Narażenie na dym tytoniowy zwiększa ryzyko zgonu dziecka w wyniku SIDS (według badań aż 5-krotnie)!

Dziecko będące biernym palaczem jest również przewlekle niedotlenione. Dym tytoniowy zawiera tlenek węgla, który silniej niż tlen wiąże się z hemoglobiną. W związku z tym, mniej tlenu dostarczane jest do tkanek, co skutkuje gorszym rozwojem psychofizycznym dziecka. Innymi słowy to trochę tak, jakby maluch codziennie był podtruwany tlenkiem węgla. Wiele osób montuje w domu czujniki dymu, ponieważ boją się zaczadzenia, natomiast wpływ tlenku węgla emitowanego z papierosów, z którym dziecko ma kontakt właściwie codziennie, jest pomijany. Oczywiście skutkiem przewlekłego niedotlenienia mogą być gorsze wyniki w nauce, czy trudności w koncentracji i skupianiu uwagi.

 

Pamiętaj, że szkodliwy efekt biernego palenia na organizm dziecka jest większy, jeśli matka paliła w czasie ciąży.

 

A jakie są odległe skutki biernego palenia?

 

Mało kto myśli o długotrwałych skutkach biernego wdychania dymu tytoniowego przez dziecko. Tymczasem, tak jak dbasz o przyszłość dziecka, zadbaj również o jego zdrowie w przyszłości! Bierne palenie może przyczyniać się do rozwoju w wieku dorosłym (czasem nawet u młodych dorosłych) złośliwych chorób nowotworowych – przede wszystkim mówimy tu o raku płuc, krtani, jamy ustnej, języka, przełyku. Ale substancje rakotwórcze, znajdujące się w dymie tytoniowym przyczyniają się również do rozwoju nowotworów trzustki, nerki, pęcherza moczowego, jelita grubego, szyjki macicy, czy wątroby. Ponadto, dzieci będące biernymi palaczami częściej cierpią w przyszłości na nadciśnienie tętnicze i chorobę niedokrwienną serca (a stąd już tylko krok do zawału serca, czy udaru mózgu) oraz przewlekłą obturacyjną chorobę płuc. Uwierz mi – nie są to tylko suche statystyki – co roku w Polsce z powodu chorób związanych z paleniem tytoniu umiera ok. 100 000 (STO TYSIĘCY) osób.

 

Jak jest w praktyce?

 

Często, gdy pytam rodziców o to, czy ktoś pali w domu, słyszę w odpowiedzi „W domu nie”. Najczęściej oznacza to, że któryś z domowników (albo wszyscy dorośli) pali papierosy na balkonie, w łazience lub wychodząc przed dom. Oczywiście – narażenie na dym tytoniowy jest wówczas znacznie mniejsze. Musisz jednak pamiętać o tym, że cząsteczki dymu mogą osadzać się na ubraniach, we włosach i mogą działać drażniąco na układ oddechowy dziecka, czy wywoływać reakcje alergiczne. W domu, w którym obecny jest palacz nie da się wyeliminować obecności substancji zawartych w papierosach. Bardzo często u dzieci, które aktualnie przechodzą infekcję dróg oddechowych lub chorują na astmę, obserwuje się zaostrzenie objawów (np. napad kaszlu) po kontakcie z osobą, która wypaliła przed chwilą papierosa (nawet poza domem).

 

Palenie papierosów a karmienie piersią

 

Jak możesz się spodziewać – w czasie karmienia piersią nie należy palić papierosów. Pomimo iż wiele matek przerywa palenie papierosów w czasie ciąży, aż 30% wraca do nałogu po porodzie. Pokarm matki palącej papierosy (zarówno czynnie, jak i biernie) zawiera substancje pochodzące ze spalania tytoniu. Wypalanie 1–2 papierosów tuż przed karmieniem zwiększa 10-krotnie stężenie nikotyny w pokarmie. Może to zakłócać sen dziecka, udowodniono też niekorzystny wpływ palenia w czasie karmienia piersią na objawy kolki niemowlęcej (więcej o kolce niemowlęcej znajdziesz TU). Ponadto, niemowlę narażone na bierne palenie może rozwijać wszystkie wymienione wyżej objawy i stany chorobowe. Większe jest także ryzyko rozwoju alergii. Przy okazji jeszcze raz powtórzę, że narażenie malucha na dym tytoniowy zwiększa ryzyko zespołu nagłej śmierci niemowląt (tzw. śmierci łóżeczkowej) aż 5-krotnie!

Jeśli jednak nie potrafisz rzucić palenia, a chcesz kontynuować karmienie piersią – ogranicz jego intensywność (postaraj się nie przekraczać 5 papierosów na dzień), nigdy nie pal przed karmieniem, a dopiero po (po 12 godzinach od wypalenia papierosa, nie ma śladu obecności nikotyny i substancji toksycznych w pokarmie). Nie pozwalaj też nikomu palić w obecności dziecka. Niemniej – najlepiej po prostu rzuć palenie! (Finansowo to też dobre rozwiązanie ;))

 

Palenie w ciąży

 

Jak wynika z badań, ok. 30% dzieci w życiu płodowym jest narażonych na działanie dymu tytoniowego. Jeszcze większy procent poddawany jest szkodliwemu działaniu biernego palenia. Ostatnie doniesienia mówią nawet o tym, iż palenie w ciąży przez matkę może wywoływać zmiany na poziomie epigenetycznym. Oznacza to wpływ na regulację genów, nie zmiany w samej sekwencji genów. Do tej pory odkryto kilkaset takich regulatorów, które wpływają na geny, biorące udział w rozwoju różnych chorób – m.in. cukrzycy, raka, czy otyłości.

Pamiętaj! To nieprawda, że cienkie papierosy (slim) są mniej szkodliwe. Nie istnieje też bezpieczna ilość wypalanych papierosów. Wypalenie nawet 1 (tak – jednego!) papierosa w ciąży zmniejsza przepływ krwi przez łożysko aż o 20%, co znacznie pogarsza warunki rozwoju dziecka.

 

Jakie mogą być skutki palenia (w tym palenia biernego) w ciąży?

 

Udowodniono, że palenie tytoniu przez któregokolwiek rodzica jest jedną z najważniejszych przyczyn hipotrofii wewnątrzmacicznej (inaczej wewnątrzmacicznego ograniczenia wzrostu – prościej mówiąc – dzieci wewnątrzłonowo nie przybierają prawidłowo na masie). Dzieje się tak wskutek przewlekłego niedotlenienia. Palenie w ciąży wiąże się też z zaburzeniami czynności poznawczych, może być przyczyną trudności w nauce, problemów wychowawczych i związanych z koncentracją i skupianiem uwagi.

W badaniach wykazano także, że dzieci matek, które palą papierosy w czasie ciąży są bardziej narażone na rozwój chorób układu krążenia w przyszłości. Upośledzony może być też rozwój mechanizmów układu odpornościowego. Efektem jest większa skłonność do infekcji dróg oddechowych i reakcji alergicznych, zwłaszcza w pierwszym roku życia. Palenie w ciąży powoduje również uszkodzenie płuc płodu w czasie ich rozwoju.

O zgrozo, wśród dzieci, których matki paliły w czasie ciąży, ryzyko zgonu w ciągu 4 pierwszych tygodni życia wzrasta o 40%.

Palenie w ciąży wiąże się też ze zwiększonym ryzykiem porodu przedwczesnego.

 

 

Równie szkodliwe co palenie w ciąży jest palenie przed ciążą. Może spowodować spadek płodności (zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn), a nawet ryzyko wystąpienia całkowitej bezpłodności. U kobiet palących częściej rozwijają się ciąże pozamaciczne, mają one też większe problemy z zajściem w ciążę, niż kobiety niepalące. Ponadto, jeśli dodatkowo stosujesz hormonalne środki antykoncepcyjne, rośnie ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych (szczególnie udaru mózgu i chorób naczyń mózgowych), a kobiety palące szybciej (o ok. 1-2 lata) wchodzą w okres menopauzy i przechodzą ją bardziej dotkliwie. No i oczywiście – ryzyko chorób nowotworowych rośnie zatrważająco.

 

Jak rzucić palenie w ciąży?

 

Bez wątpienia, najlepszym rozwiązaniem jest rzucenie palenia jeszcze przed ciążą. Jeśli jednak już jesteś w ciąży i palisz papierosy – często spotkasz się z opinią, że rzucenie palenia w ciąży będzie ogromnym stresem dla dziecka i w zasadzie, to lepiej palić, niż narażać płód na dyskomfort. Możesz również usłyszeć, czy przeczytać, że tzw. „popalanie” nie wywoła u Ciebie przykrych objawów i w związku z tym – stresu u dziecka – czyli „popalać” w ciąży można. Musisz być jednak świadoma, że każdy wypalony papieros jest dla dziecka szkodliwy. W dłuższej perspektywie, zdecydowanie korzystniej jest narazić płód na objawy i stres związany z odstawieniem papierosów, niż kontynuować palenie. Mylne jest również przekonanie, że palenie uspokaja. Po wypaleniu papierosa nikotyna pobudza znajdujący się w mózgu tzw. ośrodek przyjemności. Kiedy jednak poziom uwolnionych hormonów przyjemności spadnie (po ok. 20 minutach), osoba uzależniona zaczyna odczuwać dyskomfort, który interpretuje jako stres. To mechanizm błędnego koła – wahania poziomu nikotyny wywołują odczucie ciągłego stresu i odprężenia po zapaleniu.

 

Gdzie szukać pomocy?

 

Zachęcamy więc do rzucenia palenia, nawet w ciąży – więcej informacji, numer do telefonicznej poradni dla palących znajdziesz na stronie jak rzucić palenie. Znajdziesz tu też konkretne wskazówki jak rzucić palenie podzielone na poszczególne etapy i pomysły na to jak radzić sobie z objawami związanymi z rzucaniem palenia. Poradnictwo jest nieodpłatne, po skontaktowaniu się z doradcą możesz zamówić konsultację w dogodnym dla siebie terminie. Jeśli wolisz – możesz skontaktować się z Poradnią przez e-mail lub Skype.

 

To już wszystko, co na dziś przygotowałyśmy. Mamy nadzieję, że przekonałyśmy Was, że bierne palenie, palenie w ciąży, w czasie karmienia piersią i przy dzieciach niesie za sobą szkodliwe dla zdrowia (i portfela) konsekwencje. A może macie swoje sprawdzone sposoby na rzucenie palenia? Palicie przy dzieciach? Podzielcie się swoimi doświadczeniami w komentarzach!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *