Co zrobić gdy ugryzie pies?
A co gdy ...?

A co zrobić gdy ugryzie pies?


Kundelek, jamnik, pudelek – pies – przyjaciel człowieka, ale co gdy nie ma przyjacielskich zamiarów? Co gdy zaatakuje? W tym wpisie postaramy się odpowiedzieć jak powinno wyglądać postępowanie po ugryzieniu przez psa.

 

Co zrobić gdy ugryzie pies?

 

Ugryzienie przez psa nie zawsze kończy się niewielką raną . Czasem zdarzają się sytuacje, w których  pogryzienie przez czworonoga może stanowić stan zagrożenia życia.

Zawsze w przypadku pogryzienia udaj się do lekarza celem wdrożenia odpowiedniego postępowania, które obejmuje:

 

  1. Zaopatrzenie rany.
  2. Decyzję o włączeniu antybiotyku.
  3. Profilaktykę przeciwtężcową.
  4. Profilaktykę przeciw wściekliźnie.

Czy można coś zrobić bezpośrednio po ugryzieniu przez psa, przed udaniem się do lekarza?

 

Tak. Jeśli stan dziecka jest stabilny, a pogryzienie obejmuje ograniczony, niewielki obszar, to:

  • rozbierz dziecko z pobrudzonych ubrań.
  • przemyj ranę wodą z mydłem, izotonicznym roztworem soli (czyli po prostu solą fizjologiczną) lub wodą utlenioną.
  • chwilowo pozostaw ranę umożliwiając wypływ krwi, a następnie zaopatrz ranę suchym opatrunkiem (swobodny wypływ krwi to naturalny sposób oczyszczenia rany i ograniczenia ilości drobnoustrojów, które mogą dostać się do krwiobiegu).
  • udaj się do lekarza.

 

Istotne jest również ustalenie następujących danych:

1. miejsca zdarzenia

2. rasy psa

3. ustalenie czy zwierzę jest znane, czy nie, domowe czy dzikie, czy atak był sprowokowany, czy zwierzę było szczepione czy nie

4. informacje odnośnie aktualnych szczepień dziecka przeciwko tężcowi i wściekliźnie.

 

A teraz poszczególne etapy postępowania w pigułce:

 

Ad.1. Zaopatrzenie rany:

 

Rana powstała w wyniku pogryzienia przez psa może być różna – powierzchowna, głęboka, szarpana, kłuta, pojedyncza lub mnoga.  Decyzja o postępowaniu medycznym związanym z zaopatrzeniem rany zależy od rozległości uszkodzenia skóry, głębokości, lokalizacji rany i obejmuje postępowanie zachowawcze lub leczenie chirurgiczne. Decyzję oczywiście podejmuje lekarz.

Postępowanie chirurgiczne obejmuje dokładne oczyszczenie rany, usunięcie tkanek martwych (jeśli to konieczne) oraz szycie rany.

 

Pamiętaj ! Zawsze postępuj zgodnie z zaleceniem lekarza. Bardzo ważne jest monitorowanie gojenia się rany oraz regularna zmiana opatrunków. Zawsze staraj się utrzymywać ranę czystą i suchą, by nie doszło do jej zabrudzenia.

Uznaje się, że wszystkie rany kąsane leczone ambulatoryjnie muszą być zbadane po 48 godzinach od zaopatrzenia.

Oczywiście w przypadku uszkodzenia kończyn lekarz musi zbadać ich ruchomość, a w przypadku głowy i  twarzy konieczna jest ocena ewentualnych uszkodzeń kości czaszki (dziecko może wymagać badania radiologicznego).

Warto wspomnieć, że na lokalizację obrażeń zadanych przez psa wpływ ma wiek dziecka. U dzieci poniżej 6 roku życia rany zlokalizowane są głównie na głowie, twarzy, szyi. Natomiast u dzieci powyżej 6 roku życia – dominują kończyny górne i dolne, okolica krocza i pośladki.

 

Ad.2. Decyzja o włączeniu antybiotyku.

 

Na podstawie dostępnych danych uznaje się, że częstość zakażeń po pogryzieniu przez psa wynosi 30%. Musisz zdawać sobie sprawę, że pogryzienie przez psa nie tylko wiąże się z ryzykiem zakażenia wścieklizną, ale też innymi drobnoustrojami obecnymi w jamie ustnej psa. Uznaje się, że znajduje się w niej co najmniej 64 rodzaje bakterii.

Antybiotyk powinien być włączony gdy:

  • Konieczne jest chirurgiczne zaopatrzenie rany;
  • Rany są kłute, penetrujące do głębszych warstw skóry lub/ i kości;
  • Rany zlokalizowane są w obrębie twarzy, dłoni, stóp, okolicy narządów płciowych;
  • U osób z niedoborem odporności, zaburzoną funkcją śledziony, po splenektomii.

W sytuacjach wątpliwych decyzję o włączeniu antybiotyku można podjąć po 8 godzinach na podstawie wyglądu rany. Wskazana jest wówczas rekonsultacja lekarska.

W przypadku ran powierzchownych można odstąpić od antybiotykoterapii.

 

Ad.3. Profilaktyka tężca:

 

W przypadku profilaktyki przeciwtężcowej bardzo ważny jest dostęp do dokumentacji medycznej, a szczegółowo – do karty szczepień pacjenta, gdzie znajduje się informacja o liczbie otrzymanych dawek z komponentą tężcową (DTP, DTPa,  dTap, DT, dT, T) oraz o czasie jaki upłynął od otrzymania ostatniej dawki. Informacje o przeprowadzonych szczepieniach zawarte są również w książeczce zdrowia dziecka.

Dzieci, które w okresie niemowlęcym otrzymały podstawowe szczepienie obejmujące 3 dawki szczepionki z komponentą tężcową są zabezpieczone do 6r.ż, co oznacza że najczęściej nie wymagają one profilaktyki poekspozycyjnej (tylko w sytuacji bardzo wysokiego ryzyka – patrz niżej).

W sytuacjach wątpliwych (np. brak książeczki szczepień) decyzję o szczepieniu można przesunąć na kolejny dzień i uzupełnić to szczepienie po sprawdzeniu dokumentacji medycznej.

Wytyczne dotyczące swoistego zapobiegania tężcowi u zranionych osób:

 Historia szczepień pacjenta

Ryzyko wystąpienia tężca
Niskie- tj. rany powierzchowne, dobrze ukrwione, niezawierające martwych tkanekWysokie- tj. rany miażdżone, głębokie, kłute, zawierające ciało obce, obficie zanieczyszczone ziemią, odchodami lub śliną, zakażone przez bakterie tlenowe, nieopatrzone w ciągu 24 h,
Nieszczepieni lub niekompletnie szczepieni lub historia szczepień niepewnaSzczepionka tężcowo-błonicza lub tężcowa – następnie kontynuować kolejne dawki szczepienia podstawowego według schematu: 0; 1; 6 miesiącSzczepionka tężcowo-błonicza lub tężcowa i antytoksyna (LIT – swoista immunoglobulina 250/500 j.m.) – następnie kontynuować kolejne dawki szczepienia podstawowego według schematu: 0, 1, 6 miesiąc

Szczepienie podstawowe lub przypominające – ostatnia dawka więcej niż 10 lat temu

Szczepionka tężcowo-błonicza lub tężcowa – jedna przypominająca dawkaSzczepionka tężcowo-błonicza lub tężcowa – jedna przypominająca dawka i antytoksyna
Szczepienie podstawowe lub przypominające – ostatnia dawka 5–10 lat temu

Szczepionka tężcowo-błonicza lub tężcowa – jedna przypominająca dawka

Szczepionka tężcowo-błonicza lub tężcowa – jedna przypominająca dawka

Szczepienie podstawowe lub przypominające – ostatnia dawka mniej niż 5 lat temuNie wymaga

Nie wymaga. Ewentualnie, gdy szczególnie wysokie ryzyko, należy rozważyć szczepienie szczepionką tężcowo-błoniczą lub tężcową – jedna przypominająca dawka

 

Ad.4. Profilaktyka wścieklizny:

 

Profilaktykę przeciw wściekliźnie prowadzą odpowiednio wytypowane poradnie (infomacji o wykazie takich miejsc i placówek powinna udzielać powiatowa stacja Sanepidu).  Lekarz ma obowiązek skierować dziecko celem ewentualnego szczepienia do odpowiedniego punktu szczepień.

Schemat szczepienia prowadzi się zgodnie z zaleceniem producenta.

Rodzaj kontaktu ze zwierzęciem

Stan zdrowia zwierzęciaZapobieganie
W chwili narażeniaPodczas *obserwacji weterynaryjnej (15-dniowa obserwacja weterynaryjna może być stosowana wyłącznie w odniesieniu do psa i kota)
Brak ran lub kontakt pośredniNie wymaga
Oślinienie zdrowej skóry

Nie wymaga

Oślinienie uszkodzonej skóry, lekkie pogryzienia i zadrapania

Zwierzę zdroweObjawy wściekliznyRozpoczęcie podawania szczepionki z chwilą zaobserwowania objawów wścieklizny u zwierzęcia
Zwierzę podejrzane o wściekliznęZwierzę zdrowe (niepotwierdzone objawy)Natychmiastowe rozpoczęcie podawania szczepionki – przerwać, gdy zwierzę zdrowe
Zwierzę wściekłe, dzikie, nieznane, niebadaneNatychmiastowe rozpoczęcie podawania szczepionki

Głębokie pogryzienia, zadrapania, oślinienie błon śluzowych

Zwierzę zdroweObjawy wściekliznyNatychmiastowe rozpoczęcie podawania szczepionki i swoistej immunoglobuliny
Zwierzę podejrzane o wściekliznęZwierzę zdrowe (niepotwierdzone objawy)Natychmiastowe rozpoczęcie podawania szczepionki i swoistej immunoglobuliny – przerwać, gdy zwierzę zdrowe
Zwierzę wściekłe, dzikie, nieznane, niebadane

Natychmiastowe rozpoczęcie podawania szczepionki i swoistej immunoglobuliny

 

  • obserwację zwierzęcia prowadzi się przez 15 dni, ponieważ uznaje się, że żadne zwierzę w którego ślinie występuje wirus wścieklizny nie przeżywa dłużej niż 12 dni.
  • oczywiście dowód szczepienia psa przeciwko wściekliźnie nie może być powodem zaniechania postępowania poekspozycyjnego po ugryzieniu przez psa.

 

Mamy nadzieję, że teraz już nie macie wątpliwości co zrobić gdy ugryzie pies i jak wygląda postępowanie poekspozycyjne. Życzymy jednak tylko miłych chwil z czworonogami 🙂

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *